به
گزارش بخش سیاسی شبکه اطلاع رسانی افغانستان (
afghanpaper
)،
محترم حامد کرزی رئیس جمهور افغانستان پس از بازگشت از سفرش به آمریکا و
بریتانیا
با حضور در یک کانفرانس خبری، مظاهره علیه ایران را کار نامناسبی خواهند و
گفت:
مردم نباید علیه یک کشور دوست و برادر مظاهره نمایند.
وی
افزود:
قانون اساسی افغانستان حق مظاهره را به مردم داده است اما کسانی که از
وضعیت
پناهجویان افغان در ایران تشویش دارند، بگذارند تا دو حکومت این مسئله را
بین خود
حل کنند.
این
در حالی است که این مظاهرات که بیشتر جنبه سیاسی داشته تا جنبه مردمی، سبب
تحریکات
برخی از مقامات ایران نیز گردیده است. به نحوی که محترم سید تقی قائمی
مدیرکل امور
اتباع بیگانه وزارت خارجه ایران بیان نموده است که زمینه بازگشت داوطلبانه
اتباع
افغانی به کشورشان فراهم شده و براساس تفاهم نامه ای که میان ایران،
کمیساریای
پناهندگان سازمان ملل و دولت افغانستان منعقد شده اتباع افغانی به تدریج از
ایران
خارج می شوند.
که
البته امید داریم این مظاهرات که از قبل طرح ریزی شده بوده است سبب بروز
مشکلات
برای هموطنمان در ایران نشود و مقامات دولت ایران همچنان مانند سه دهه اخیر
آرامش
خود را حفظ نمایند
و
به
روابط دوستانه خود با دولت و مردم افغانستان ادامه دهند.
کارشناسان شبکه اطلاع رسانی افغانستان پس از این اتفاقات بر آن شدند تا پس
از گفتگو
با مردم مشکلات مهاجرین را مشروحا اعلام نمایند تا اگر دو دولت ایران
و افغانستان قرار بر اتخاذ هرگونه تصمیمی گرفتند، این مشکلات را نیز مد نظر
داشته
باشند.
اولا
لازم به ذکر است که دولت ایران سه دهه اخیر پذیرای
چند
میلیون مهاجر افغان بوده است که در نوع خود در جهان کم نظیر و البته قابل
تقدیر می
باشد و بروز مشکلاتی برای طرفین دور از ذهن نیست.
از سوی دیگر باید گفت مشکلات مهاجرین در ایران به مشکلات قانونی برمی گردد.
متاسفانه با گذشت چندین سال از آغاز هجرت، ایران هنوز نتوانسته مهاجرین را
در یک
قالب مشخص بگنجاند که دارای شرایط، ضوابط و قوانین خاص باشد. به همین دلیل
مدیران
کل اداره اتباع در ایران اکثرا سلیقه ای عمل کرده و به دلیل نبود یک قانون
واحد
درباره مهاجرین، بر مبنای نظرات خود تصمیمهایشان را اتخاد می نمودند که
هنوز نیز
این روند ادامه دارد.
در
مجموع می توان مشکلات مهاجرین در ایران را به هشت عنوان خلاصه نمود که به
شرح زیر
می باشد:
مشکلات کاری:
هر عقل سلیمی بر این واقعیت اذعان دارد که هر شخصی که اجازه زندگی در جامعه
را
داشته باشد برای به انحراف کشیده نشدن نیاز به مجوز کار دارد و این همان
مشکلی است
که مهاجرین ما همیشه با آن مواجه بوده اند. با توجه
به اینکه
همگان بر این امر معترفند که کارگران افغانی پرکار، کم توقع و مفید برای
جامعه
ایران می باشند، اما شرایط قانون کار برای مهاجرین بسیار سخت بوده است به
نحوی که
کمتر مهاجری به مجوز کار دسترسی پیدا کرده است.
در دو سال اخیر نیز که اداره اتباع اقدام به صدور کارت کار برای مهاجرین
نموده است
اکثر این کارتها پس از پایان اعتبار به دست صاحبانش رسیده است.
مشکلات تحصیلی:
حق تحصیل در کنار مابقی امتیازات طبیعی هر شخص، در اولیت قرار دارد و ملت
ما از
اینکه زمینه تحصیل اکثر دانش آموزان افغانی در ایران فراهم بوده، از دولت
ایران
قدردان می باشند. اما در این میان تعدادی نیز به بهانه های مختلف از این
امر مهم
محروم شدند که از جمله این بهانه های بی مورد می توان به نقص مدارک شناسایی
دانش
آموزان، نداشتن مدرک شناسایی، عدم تطبیق سنی، سردرگمی بخاطر اعلام نشدن
مجوز از سوی
اداره اتباع به ادارات ذیربط و ... اشاره نمود.
در این میان عده ای از مهاجرین دست به کار شده و با دایر نمودن مدارس خود
گردان سعی
در کاستن این مشکلات نمودند که تا سال قبل این دانش آموزان با وجود مشکلات
فراوان و
پلمب شدن های مکرر به تحصیل خود ادامه دادند و هنوز نیز تعدادی از این
مدارس مشغول
به وظیفه می باشند. که البته در سال اخیر قسمت عمده ای از این مشکلات رفع
شده است.
مشکلات دانشجویان:
تحصیلات عالیه که از ملزومات اولیه برای افغانستان می باشد برای مهاجرین در
ایران
رنگ باخته و اصرار جوانان مهاجر برای ورود به دانشگاه همچنان بی نتیجه باقی
مانده
است.
در این میان تعداد محدودی نیز موفق به ورود به دانشگاه های ایران شدند که
آن هم در
مقایسه با جمعیت مهاجر در ایران بسیار ناچیز است. البته باید گفت که این
جوانان
تحصیل کرده مهاجر نیز با مشکلات عدیده ای از جمله ادامه تحصیل، تمدید
اقامت، عدم
دریافت مدرک تحصیلی و ... مواجه بوده و هستند.
امتیازات حقوقی:
در امور حقوقی حق طبیعی هر تبعه افغان است که در داخل ایران یا از جایگاه
قانونی
خاصی برخوردار می بود که نحوه برخورد قانون با وی مشخص باشد و یا نمایندگان
قانون
افغانستان در ایران به عنوان حامی در کنار مهاجرین قرار می گرفتند تا در
صورت بروز
مشکلات مانند حضور در دادگاه برای تثبیت جرم ، احراز هویت و ... تکلیف
مهاجرین مشخص
می بود تا این اشخاص احساس نکنند که به جرم افغانی بودن کسی به حرفشان توجه
نمی
نماید.
امتیازات اجتماعی:
هنجارهای یک جامعه می طلبد تا افراد حاضر در آن جامعه از امتیازات و قوانین
یکسان
برخوردار باشند تا جامعه دچار هرج و مرج نگردد ولی اکثر
مهاجرین افغانی که عمر سکونتشان در ایران به سه دهه می رسد متاسفانه از
امتیازات
اجتماعی یکنواخت بومی برخوردار نبودند.
که نبود این امتیازات اجتماعی مشکلات و ناراحتی های فراوانی را برای
مهاجرین به
وجود آورده که علاوه بر نداشتن مجوز برای رانندگی، عدم تنظیم سند اموال به
نام
خودشان و ... که در سالهای گذشته مطرح بوده، در این اواخر استرس حذف یارانه
از برخی
کالاها در ایران، بر این نگرانی ها افزوده است.
مدارک شناسایی:
هرچند احراز هویت از مشکلات عمده مهاجرین در ایران به شمار می رود اما می
توان گفت
که در سه دهه گذشته تنها یک سوم از مهاجرین موفق به
اخذ
مدارک شناسایی از دولت ایران شده اند که اکثر مدارک شناسایی این افراد نیز
پس از
اتمام مهلت اعتبار به دستشان رسیده که این مسئله خود باعث تضعیف
روحیه
مهاجرین گردیده و جرات زندگی در آرامش را از آنها سلب نموده است.
آن هم با وجود آنکه با تمدیدهای مکرر سالیانه این مدارک شناسایی و پرداخت
هزینه های
زیاد، مشکلات مالی فراوانی برای بسیاری از اقشار کارگر و کم درآمد مهاجر به
وجود
آمده است.
وضعیت زندانیان :
از آنجایی که مهاجرین در ایران از جهات سیاسی، اجتماعی و حقوقی به احساس
امنیت نسبی
نیز نرسیده بودند، استرس بیگانه بودن را همواره به دنبال خود یدک می
کشیدند، که این
موضوع سبب می شد تا روحیه دفاعی خود را در موارد متعدد از دست داده و
بالاجبار خود
را مجرم قلمداد نمایند، بدون آنکه حتی در برخی موارد جرمی مرتکب شده باشند.
این موضوع باعث می شد تا در موارد اتهامی، روحیه خود را از دست داده و
نتوانند از
حقوق حقه خود دفاع نمایند که در این زمینه شایعاتی نیز مبنی بر پذیرفتن
اتهاماتی
وجود دارد که هرگز مرتکب نشده بودند.
براساس آماری که بدست ما رسیده است، تعداد زندانیان افغانی در ایران 5600
تن میباشد که 3000 از این
افراد به جرم قاچاق مواد مخدر محکوم به اعدام هستند. که البته لازم به ذکر
است حساب
این سه هزار نفر از مهاجرین جداست زیرا این افراد اکثرا قاچاقچیان مرزی می
باشند نه
مهاجرین. در این میان تنها 2600 تن زندانی باقی می ماند که نسبت به حضور سه
میلیون
مهاجر افغانی در ایران رقم بزرگی به حساب نمی آید و این نشان دهنده حسن
معاشرت
مهاجرین در ایران است.
رسانه های ایرانی:
برخی رسانه ها در ایران که اکثرا در موارد مهم تاثیر گذار بوده اند و از
جنبه
تبلیغات اجتماعی اذهان عامه را تسخیر کرده بودند، در مورد مهاجرین افغانی
به رسالت
مطبوعاتی خود عمل نکرده، عواید و امتیازات مهاجرین را نادیده گرفته و در
عوض زمینه
تحقیر و توهین آنان را در جامعه ایرانی فراهم نمودند.
این رسانه ها با بزرگنمایی اتهامات وارده بر
مهاجرین، باعث
اختلاف و عقده مندی بسیاری از اتباع ایرانی نسبت به مهاجرین شدند.
همین
تحقیرها ، توهین ها و اتهامات بی مورد به مهاجرین باعث شد تا ذهنیت مردم
مهاجر نیز
نسبت به ایران از موضع مسالمت آمیزی برخوردار نشود و سبب نادیده گرفتن
خدمات و
زحمات ایرانیان شود که همین موضوع باعث استفاده برخی از
سودجویان در به هم زدن روابط دوستانه بین دو کشور گردیده است.
نکته مهمی که در پایان لازم به ذکر است اینکه، بروز
این همه
مشکلات و احساس ناامنی های اجتماعی در عالم هجرت، سبب شد تا در سالهای اخیر
عده
زیادی از مسلمان افغانستان که سی سال قبل به خاطر تجاوز کفر از کشور خود به
ایران
آواره شده بودند، از بلاد اسلامی ایران به بلاد غیر مسلمان اروپایی و
آمریکایی
بصورت غیرقانونی نقل مکان نمایند.
آن هم در حالیکه از وجود خطرات فراوان طول سفر آگاه بوده و می دانستند که
عقاید
اسلامی فرزندان آنها در آینده درخطر می باشد ولی با این وجود تحمل مشکلات
فوق الذکر
را نیاورده بار دیگر به کشورهایی که دین، زبان و فرهنگ شان با آنها مغایر
بود،
آواره گردیدند.
لازم به ذکر است که بر این نکته نیز تاکید گردد که رفتار دولت جمهوری
اسلامی ایران در سال های اخیر در جهات مختلف نسبت به مهاجرین افغانستانی
بهبود یافته است که یان خود از مسولین کشور میزبان جای تقدیر دارد.
در پایان نیز امید آن داریم که عزیزان مسئول دو کشور، در راستای بهبود
وضعیت
مهاجرین گامهای مفید و موثر برداشته و تصمیمات لازم در این زمینه را هرچه
زودتر اتخاذ نمایند تا هموطنان مهاجر ما نیز بار دیگر از اضطراب و دلهره
آوارگی
مجدد رهایی یابند.
http://www.afghanpaper.com/nbody.php?id=10466
